René Descartes

René Descartes sinh năm 1596 tại La Haye, xứ Touraine, miền tây nước Pháp, trong một gia đình luật gia và quan chức. Mẹ ông mất khi ông còn rất nhỏ, và vì sức khỏe yếu, ở trường dòng Tên La Flèche ông được phép nằm trên giường vào buổi sáng — thói quen suy tưởng mà ông giữ suốt đời. Ông học luật ở Poitiers, rồi vì muốn đọc “cuốn sách lớn của thế giới”, ông làm lính tình nguyện quý tộc trong quân đội của Maurice xứ Nassau và của Công tước xứ Bayern. Đêm 10 tháng 11 năm 1619, khi ở trong một căn phòng có lò sưởi tại Đức, ông đã có một loạt giấc mơ mà ông tin rằng qua đó mình đã thoáng thấy nền móng của một khoa học mới kỳ diệu.

Gần hai mươi năm, từ năm 1628, ông sống ở Cộng hòa Hà Lan, thường xuyên đổi chỗ ở và giữ gìn sự cô tịch, đồng thời trao đổi thư từ với giới học giả châu Âu qua người bạn Marin Mersenne. Tại đó ông viết khảo luận Thế giới, nhưng đã thôi không cho xuất bản khi biết tin Galileo bị kết án năm 1633. Năm 1637, ông xuất bản bằng tiếng Pháp và không ghi tên mình cuốn Luận về phương pháp cùng ba tiểu luận — Quang học, Khí tượng học và Hình học, tiểu luận sau cùng đặt nền cho hình học giải tích. Tiếp theo là Những suy niệm về triết học đệ nhất năm 1641, Những nguyên lý của triết học năm 1644 và Những đam mê của tâm hồn năm 1649.

Năm 1649, Nữ hoàng Christina của Thụy Điển mời ông đến Stockholm dạy triết học cho bà. Phải đến hầu bà lúc năm giờ sáng giữa mùa đông phương Bắc, ông bị viêm phổi và qua đời tại đó vào tháng 2 năm 1650. Với phương pháp hoài nghi, câu “tôi tư duy, vậy tôi tồn tại”, sự phân biệt giữa thực thể tư duy và thực thể quảng tính, và dự án về một khoa học toán học về tự nhiên, Descartes được coi là cha đẻ của triết học cận đại; mọi nhà tư tưởng lớn sau ông, từ Spinoza và Leibniz đến Kant và Hegel, đều khởi đầu bằng việc đối diện với tác phẩm của ông.